Fransa, Başbakan François Bayrou'nun azınlık hükümetinin gelecek ay yapılacak güven oylamasında devrilmesine neredeyse kesin gözüyle bakılırken, popüler olmayan kemer sıkma bütçesi ve borç azaltma planı nedeniyle derin siyasi bölünmelerin ortasında yeni bir siyasi krize hazırlanıyor.
Fransa Başbakanı François Bayrou, hükümetinin 43,8 milyar euroluk bütçe kesinti planı için 8 Eylül'de Ulusal Meclis'te güvenoyu isteyeceğini açıkladı. Bayrou, güvenoyu talebinin riskli olduğunu söyledi ancak ülkenin bunun "açıklığa kavuşturulması" gerektiğini ifade etti.
Fransa L'Express'e konuşan Bayrou, iktidarda kalmak için "köpek gibi savaşacağını" söyledi.
74 yaşındaki Bayrou, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un yakın bir müttefiki. Ancak hem aşırı sağ hem de sol muhalefet, dokuz aydan kısa bir süre görevde kalan başbakanın görevden alınması için bir fırsat ve oylamayı kaybetmesine kesin gözüyle bakılıyor.
Sosyalist grup başkanı Boris Vallaud, "Siyaseti değiştirmemiz gerekiyor ve bunun için başbakanı değiştirmemiz gerekiyor." dedi.
Macron'un 8 Eylül'de güven oylaması için parlamentonun özel oturumunu toplama kararı, başbakanın kazanma ihtimalinin neredeyse olmadığı bir kumar olarak görülüyor. Bu adım, yalnızca üç ay görevde kalabilen Michel Barnier hükümetinin bütçe anlaşmazlıkları nedeniyle devrilmesinden bir yıl bile geçmeden yeni bir siyasi krize yol açabileceği endişelerini tetikledi.
Salı günü Paris borsası düştü, Fransız bankalarının hisseleri geriledi ve yatırımcılar tedirgin görünüyor.
MUHALEFET: MACRON İÇİN AZİL SÜRECİ BAŞLATIRIZ
Diğer yandan aşırı solcu Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) partisinin önde gelen ismi Jean-Luc Melenchon, Bayrou hükümetinin Ulusal Mecliste yapılacak güven oylamasından geçememesi halinde Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron için azil süreci başlatacaklarını açıkladı.
KRİZİN MERKEZİNDE NE VAR?
Krizin merkezinde, Bayrou'nun 44 milyar euroluk kemer sıkma planı ve belirsiz tasarruf programı yer alıyor. Plan, iki resmi tatilin kaldırılmasını, sosyal yardım harcamalarının ve vergi dilimlerinin dondurulmasını içeriyor. Sağlık çalışanları, kamu sağlık sistemine yapılacak büyük kesintilerden endişeli.
1958'DEN BU YANA EN AZ GÜVENİLEN BAŞBAKAN
Anketler, seçmenlerin her siyasi kanatta bütçeyi adaletsiz bulduğunu gösteriyor. Bu yaz yapılan bir araştırmaya göre, Bayrou 1958'den bu yana en az güvenilen başbakanı oldu; Fransızların yüzde 80'i kendisine güvenmediğini söyledi.
LE PEN'İN PARTİSİ ERKEN SEÇİM İSTİYOR
Aşırı sağcı lider Marine Le Pen'e yakın bir kaynak Reuters'a, herhangi bir yeni başbakanın da güvensizlik oylamasından kurtulmasının zor olacağını söyledi.
Le Pen'in partisi bunun yerine Macron'un parlamentoyu feshedip erken seçim çağrısı yapmasını istiyor. Macron bu yaz böyle bir adım atmak istemediğini söylemişti, ancak Adalet Bakanı Gérald Darmanin dün yaptığı açıklamada erken seçimin ihtimal dışı olmadığını belirtti.
HÜKÜMETİN ZORLU SINAVI
Son haftalarda sosyal medya kullanıcılarının ve muhalif siyasilerin 2026 bütçe planına karşı seslerini yükseltmesi ve hükümete karşı harekete geçme çağrısı yapması, Başbakan Bayrou'nun da bütçe çıkmazı nedeniyle düşürülen selefi Michel Barnier ile aynı kaderi paylaşabileceğinin sinyali oldu.
Bayrou da bazı resmi tatillerin kaldırılması ile 43 milyar avro civarında tasarruf yapılmasını içeren ve Fransızların tepki gösterdiği 2026 bütçesinin görüşülmesi öncesi hükümeti güven oylamasına götüreceğini duyurdu.
Mecliste 8 Eylül’de yapılacak güven oylamasında muhalefet kanadı hükümeti düşürmekten yana pozisyon alacağını duyurdu.
Geçen haziranda Macron'un çağrısıyla yapılan erken seçim sonuçsuz kalmıştı. Parlamento üçe bölünmüş durumda: Sol ittifak en çok oyu aldı ancak mutlak çoğunluğa ulaşamadı; Macron’un merkez bloğu kayıplar yaşasa da varlığını sürdürüyor; aşırı sağ Ulusal Birlik ise sandalye sayısını artırdı ancak sol ve merkezin taktiksel oyları sayesinde iktidardan uzak tutuldu. Yeşiller lideri Marine Tondelier, Macron’un artık sol kanattan bir başbakan ataması gerektiğini söyledi.
Sağcı Cumhuriyetçiler Partisi lideri ve İçişleri Bakanı Bruno Retailleau ise Bayrou'ya desteğini sürdürerek hükümetin düşürülmesine oy vermenin "sorumsuzca ve Fransa'nın çıkarlarına aykırı" olacağını söyledi.
GÜVENOYU ALAMAYAN BİR ÖNCEKİ HÜKÜMET DÜŞMÜŞTÜ
Güvenoyu alamayan bir önceki hükümet düşmüştü Cumhurbaşkanı Macron, geçen yıl Ulusal Meclisi feshederek genel seçimlere gitmişti. Haziran ve temmuzda yapılan iki turlu seçimlerde solcu Yeni Halk Cephesi (NFP) en fazla milletvekili çıkararak seçimin galibi olurken, Macron solcu ittifakın başbakan adayı yerine merkez sağcı Michel Barnier’yi başbakan seçmişti.
Barnier hükümeti, 2025 bütçesi konusunda muhalefet ile uzlaşı sağlayamamış ve meclisten güvenoyu alamayarak 3 ay gibi kısa bir sürenin ardından 4 Aralık 2024’te düşmüştü.
Macron, parti temsilcileri ile bir haftadan fazla süren görüşmelerinin ardından 13 Aralık’ta merkez sağcı bir diğer isim olan François Bayrou’yu başbakan olarak atamıştı.
source